🚩  बाजींद भाग - २२ ⚔️ ▶खंडोजी ने मोठ्या धाडसाने बाजींद चे ते गूढ ज्ञान लिहलेली वही शिवछत्रपतीचे गुप्तहेर प्रमुख बहिर्जी नाईक यांना सोपवून ते ज्ञान हिंदवी स्वराज्याच्या कामी यावे यासाठी ती जिवावरची जोखीम पत्करली. त्या रात्री बाजींद ने चंद्रगड ची ती मूठभर मात्र चिवट फौज आमच्या रक्षणास ठेवली व तो जंगलात काहीतरी उद्देशाने निघून गेला. सावीत्री बोलत होती आणि सखाराम व त्याचे साथीदार जेवण आटोपून थंडगार हवेच्या झुळकात ढगाळलेल्या रात्री ती रहस्यमय कथा ऐकत होते….! सखाराम बोलला….”बाईसाहेब…बहिर्जी नाईक यांचे नाव मी पण ऐकले आहे, स्वराज्याचे गुप्तहेर प्रमुख……पण, बाईसाहेब पुढे काय घडले…” ▶सावित्रीने पुन्हा दीर्घ श्वास घेतला आणि ती बोलू लागली…..! खंडोजी व मी मोठ्या उत्सुकतेने सारा चंद्रगड परिसर न्याहळत होतो व बाजींद च्या परतण्याची वाट पाहत होतो पण, तितक्यात जंगलात काहीतरी चमकले….क्षणाचाही विलंब न करता बाजींद ची फौज त्या दिशेने दौडू लागली…पाहतो तर एक किडकिडीत बांध्याचा ,काळा पोषाख परिधान केलेला “निशाणबारदार हारकारा” वाऱ्याच्या वेगाने नदीकडे धावू लागला…बघता बघता त्याने नदीत उडी मारुन पलीकडच्या दाट...

🚩  बाजींद भाग - २१ ⚔️ ▶पावसाचा जोर कमी झाला आणि अंधाऱ्या रस्त्याचा मागोवा घेत सखाराम व त्याचे साथीदार चालू लागले. मध्येच वीज चमकायची आणि त्याच्या लख्ख प्रकाशात त्या रायगड परिसरातील भयान जंगलाचे स्वरूप समोर दिसायचे आणि क्षणात पुन्हा काळोख पसरायचा..! जवळपास एक प्रहर होत आला ते चालत चालत एका विस्तीर्ण पठाराजवळ आले होते. दूरवर काहीतरी ऐकू येत आहे याची चाहूल सखाराम ला लागली आणि त्याने कान देऊन ऐकले व बोलला…गड्यानो..दूरवर माणसांची वस्ती असण्याची दाट शक्यता आहे,मला माणसे असल्याचा आवाज येत आहे. चला…तिकडे जाऊया..! असे म्हणताच..सर्वजण त्या आवाजाच्या बाजूने चालू लागली. हळूहळू तो आवाज तीव्र होऊ लागला आणि सोबत घोड्याच्या खिंकाळन्याचाही आवाज येऊ लागला…! सखाराम ने पाहिले कि समोर कोणाची तरी छावणी पडली आहे. पिवळा ध्वज त्यावर गरुडाचे चिन्ह असणारे निशाण समोर डौलत होते. सावधपणे ते हळूहळू छावनिकडे सरकू लागले इतक्यात त्या चौघांच्या पाठीला कोणीतरी तलवारी लावल्या….एक म्होरक्या उच्च रवात बोलू लागला……कोण र तुम्ही ? राजे येसाजीराव शिर्क्यांच्या छावणीची टेहळणी करता काय ? तोवर दुसरा बोलला…..आर बोलून त...

🚩  बाजींद भाग - १५ ⚔️ ▶वर्षानुवर्षे पावसाच्या केवळ एका थेंबाची तहान घेऊन आसुसलेल्या जमिनीवर एकाकी धुव्वाधार पावसाने सुरवात करावी, जमीनीच्या धुंद सुवासाने आसमंत दरवळून जावा आणि सारी सृष्टी तृप्त व्हावी…अगदी असेच काहीसे नुराजहाँ आणि बाजी च्या अंतर्मनात घडत होते. एक आनंदाची अनामिक लकेर त्यांच्या सर्वांगात उठली होती. एकमेकांच्या मिठीत स्वर्गीय सुखे अपुरी पडावीत अशी अवस्था….! असेच काही क्षण गेले अन बाजी भानावर आला, त्याने नुराजहाँ चे बहुपाश मोठ्या मुश्किलीने सोडवले आणि एक स्मित हास्य करत बोलू लागला…! राजकुमारीजी.. क्या जमीन और आस्मान कभी एक हो सकता है…? माझी आणि तुमची भेट या जन्मात तरी शक्य आहे ? यावर नुराजहाँ बोलली…! क्यो नही राजाजी….नक्कीच…आजवर आयुष्यात जणू काही तुमचीच वाट पाहत मी जगत होते की काय असे वाटत आहे…! दिघेही स्मितहास्य करत महाराज व हुसेनखान जिथे चर्चेत बसले होते तिथे पोहचले..! ▶एव्हाना सार्या गावाला यात्रेचे स्वरूप आले होते. सर्व गावकरी मोठ्या आनंदाने हुसेनखानांच्या फौजेच्या पाहूनचारात व्यस्त होते.! आजची रात्र सारे इथेच मुक्काम करणार होते, व उद्या दिवस उगवण्याआधी गा...

🚩  बाजींद भाग - १४ ⚔️ ▶ समोर काय आक्रीत घडत आहे हे खुद्द बाजी ला सुद्धा समजत नव्हते. केवळ कुतूहल, करमणूक म्हणून वन्य प्राण्यांशी आजवर त्याने संवाद साधला होता, ते वन्य प्राणी आज त्याच्यासाठी धावून आलेच पण चंद्रगड वर आलेल्या अस्मानी संकटाला त्याच्या पायाशी लोळण घ्यायला लावत होते हे पाहून तो मनोमन थक्क झाला होता…! एक श्वास घेत त्याने समोर गुडघे टेकून तलवार दोन्ही हातात आडवी करुन मान झुकवून बसलेल्या हुसेनखानाच्या दोन्ही खांद्याना धरुन उठवले व बोलू लागला…उठिये खांनसाहेब..किसीके सामने झुकना एक वीर को शोभा नही देता…और आप तो महावीर है..! बाजींचे ते आपुलकीचे बोलणे ऐकून हुसेनखानाने तलवार फेकून देऊन बाजी ला मिठी मारली….तो बोलू लागला.. काबुल से लेकर कंदाहार तक, और काश्मीर से लेकर कन्याकुमारी तक मेरी पुरी जिंदगी जँग मे चली गयी लेकिन आप जैसा तीलस्मी सुरमा बहाद्दर नही देखा जिसके एक इशारो पे माशाअल्ला जंगल के बेरहम जानवर भी चूप हो जाते है… अल्लाह के शरीफ बंदे कौन है आप ? ▶ बाजी गालात किंचित हसला व बोलू लागला… खानसाहब.. मै राजे चंद्रभान सरदेसाई का पुत्र बाजी सरदेसाई हु…चंद्रगड सलतनत का रखवाला…!...

🚩  बाजींद भाग - १३ ⚔️ ▶“चंद्रगड” एक हजार दोन हजार लोकवस्तीचे गाव. महाबळेश्वर महादेवाच्या घनदाट अरण्यातील शेवटचे टोक. सह्याद्रीच्या दर्याखोऱ्यात बिकट अडचणीत वसलेले हे गाव. अशा घनदाट अरण्यात राहण्याचे धाडस केवळ वाघातच असते. चंद्रगड ची माणसे पण काही वाघापेक्षा कमी नव्हती. अश्या हजार दोन हजार वाघांचा म्होरक्या होता चंद्रभान सरदेसाई..! बाराव्या शतकाच्या अखेरीस महाराष्ट्रात ज्ञानेश्वर माऊली समाधिस्त झाल्या आणि सर्व महाराष्ट्रावर जणू अवकळा पसरली. राजे रामदेवराय यादवांचा वैभवसंपन्न महाराष्ट्र गनिमांच्या परकीय सत्ताधाऱ्यांच्या टोळधाडींची रतीबाने शिकार होऊ लागला. कर्तृत्ववान मनगटांची कित्येक राजघराणी परकीय सत्तेची मांडलिक बनू लागली.! सत्ता,जहागिरी,स्वार्थ यासाठी स्वकीयांच्या माना तलवारीने उडवणे म्हणजे पोरखेळ होऊ लागला होता..! स्वाभिमान,स्वत्व नावालाही शिल्लक नव्हते असे म्हटले तरी वावगे ठरणार नव्हते. पण अशा प्रतिकूल परिस्थितीत मूळचे क्षत्रिय तेज असणारी काही छोटी छोटी राजघराणी आजही महाराष्ट्रात नावापुरते का होईना आपले अस्तित्व टिकवून होती. आजून परकीय किंवा स्वकीय मांडलिकांच्या नजरा ...

🚩  बाजींद भाग - १६ ⚔️ ▶चंद्रगड ची खरी दौलत म्हणजे ही जनावरे आहेत…या सर्वांची भाषा मला समजते. यांचे सुख दुःख सर्वकाही हे मला सांगतात व मी त्यांची माझ्या माझ्या परीने मदत करतो..! खूप मजा येते यांच्यासोबत जीवन जगण्यात…! यावर आश्चर्य व्यक्त करत नुराजहाँ बोलली…पण राजसाहब…या हिंस्त्र पशूंची भाषा तुम्हास कशी काय अवगत आहे ? खरोखर हा केवळ चमत्कार आहे. एखाद्या देवदूतालाच ही भाषा समजु शकते.. खरोखर आम्ही सर्व तुमच्यापुढे नतमस्तक आहोत. ▶यावर हसत बाजी उत्तरला. काही नाही राजकुमारी…एकदा एकमेकांची मने समजू लागली की जगातल्या सर्व भाषा एकच आहेत याची अनुभूती येते..! प्रत्येक प्राण्यांचे एक वेगळे विश्व असते, प्रत्येकाला समस्या, संकटे असतात…पण मन मोकळे करायला कोणीच नसते…ज्याला आपले आपले म्हणत असतो…ते सुद्धा आपल्या माणसांची मने ओळखायला अपुरे असतात..! बघा ना…हा ची ची करणारा प्रचंड हत्ती..पण मनाने खूपच हळवा आहे….बिचारा सर्व गोष्टी मला सांगत असतो. हे वाघ, सिंह, सर्प, विंचू….सर्वच्या सर्व बोलू शकतात. त्यांनाही मन आहे…फक्त मनुष्य आणि ते यांच्यातील अहंकाराचा अभेद्य पडदा जोवर लंघून आपण पुढे जात नाही…त...

🚩  बाजींद भाग - १२ ⚔️ ▶भिल्ल जाग्यावर गतप्राण झाला. त्याच्या छातीत घुसलेला खंजीर उपसून तो कमरेला लावत खंडोजी ने त्याला खाली ठेवले. सावधपणे चौफेर नजर फिरवत खंडोजी विचार करु लागला……”बाजींद”…काय असेल हे बाजींद…? एव्हाना सुर्य मावळतीकडे झुकला होता, संध्याकाळच्या संधीप्रकाशाने जंगलातील झाडे झुडपे सुवर्णाची झळाळी मारत होती..! एक दीर्घ श्वास घेऊन खंडोजी ने पायात घुसलेल्या बाणामुळे झालेल्या जखमेची वेदना सहन करत त्याला जंगलातील पाला बांधला…! तो चालत जंगलाच्या बाहेर आला, मृत भिल्लांचे शव उचलून एका बाजूला ठेवत तो नदीच्या पात्राकडे पाहू लागला ? मनात विचारांचे काहूर माजले. सावीत्री कुठे गेली असेल..? हे भिल्ल जिवाच्या आकांताने का धावत होते ? बाजींद ….? काय असेल हा प्रकार,ज्याचे नाव घेताच त्या भिल्लाने मरण पत्करले पण गूढ नाही सांगितले….! हा काय प्रकार आहे, हे मात्र आता शोधून काढ्लेच पाहिजे, असा निर्धार करत खंडोजी ने त्या नदीच्या विशाल पात्रात उडी घेतली…! नदीच्या पाण्याच्या ओढीने तो वाहू लागला, तिरकस पोहत पोहत तो किनाऱ्याकडे पाहू लागला. बराच वेळ पोहून झाले अन त्यालाही ती गुंफा दिसली. या...

🚩  बाजींद भाग - ११  ⚔️ ▶सडसडीत देहाचे,अंगावर,शरीरावर चित्रविचित्र पांढरे पट्टे ओढलेले, केवळ लज्जारक्षणाएवढे कपडे घातलेले ते भिल्ल जमातीचे लोक कमालीचे क्रूर असावेत हे त्यांच्या चेहऱ्यावरुनच दिसत होते…! एकाने पुढे होऊन सावित्रीच्या दंडाला पकडायचा प्रयत्न केला, पण सावित्रीने त्याचा हात वरच्यावर पकडून हिसडा मारला, त्याचा तोल जाऊन तो खाली पडला.आपल्या साथीदाराला खाली पडलेले पाहताक्षणी ते भिल्ल बेताल किंचाळत सावित्रीच्या रोखाने धावत सुटले आणि ते पाहताच सावित्री सुद्धा पुन्हा नदीच्या दिशेने धावू लागली…पुढे नदी,पाठीमागे भिल्ल अश्या विचित्र परिस्थितीत तिने कशाचाही विचार न करता नदीच्या प्रवाहात उडी टाकली. नदीच्या वेगवान धारेत ती वाहून जाऊ लागली,आणि तिच्यापाठोपाठ ते सर्वच्या सर्व भिल्लही नदीत उडी मारून सवित्रीचा पाठलाग सुरु ठेवला. बराच वेळ पाण्यात वाहत गेल्यानंतर एका वळणावर असलेल्या गुंफेत सावित्रीने पोहणे सुरु केले आणि काही वेळ पोचल्यानंतर गुंफेत पोहचली…! पोहून दमलेली सावीत्री त्या गुहेत दमछाक होऊन पडली, पण आपल्या पाठीमागून भिल्ल येत आहेत याची जाणीव तिला होताच ती गुहेतील पाण्यात हळू हळू चाल...

🚩धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २७⚔️ ▶ थंडीचे दिवस सरतीला लागले. राजे मोहिमेवरून राजगडावर येत असल्याची वर्दी आली. पेणभागात मिऱ्या डोंगराजवळ राजांची आणि शास्ताखानाचा सरदार नामदारखान याची गाठ पडली होती. लढाईच्या चकमकीत राजांचे कृष्णाजी बाबाजी हे सुभेदार कामी आले. वाघोजी तुपे जाया झाले होते त्यांचा विचार मनात घोळत असतानाच राजे राजगडावर आले. आणि याच दरम्यान बरेच दिवस मनात घोळत असलेली एक पुरानी ख्वाइश औरंगजेबाने दिल्लीत बसून पुरी करून घेतली! ग्वाल्हेरच्या अदबखान्यात असलेल्या आपल्या कैदी भावाला - मुरादला मुल्लामौलवींच्याकडून खुनी ठरवून त्याला कुराणे शरीफच्या कौलाने 'सजा-ए- मौत ' बहाल केली. तुरुंगात खितपत पडलेल्या मुरादला दोन जल्लादांनी साखळदंडासकट बाहेर काढला. त्याच्यावर मौलवींनी अहमदाबादच्या “अली नकी या इस्लामी बंद्यांचा खून लादला होता. दिल्लीचा 'बादशहा ' होण्यासाठी गुजराथ सुभा सोडून औरंगजेबाला सामील झालेला मुराद, “खुनी म्हणून ग्वाल्हेरच्या रयतेला साखळदंडासह दाखविण्यात आला! मयूर सिंहासनाचे स्वप्न पाहण्याचा मूर्खपणा करणाऱ्या मुरादला ग्वाल्हेरच्या “कत्तलीच...

🚩धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २६⚔️ ▶ सगळ्या मराठमनाला जाणवून जाणारी एक दुर्घटना या वेळी घडली. जुने हिमती आणि हिकमती सरनौबत माणकोजी दहातोंडे यांनी शिवापुरात आपला देह ठेवला. स्वराज्यातील एक पराक्रमलाल इमानी “माणिक ' हरपले. राजांनी आपल्या कारभारव्यवस्थेत थोडा बदल केला. अधिकाराची घालमेल करणाऱ्या शामराव रांझेकरांचे पेशवेपद काढून ती जिम्मेदारी त्यांनी नरहरी आनंदरावांच्यावर सोपविली. वाकेनविसीची वस्त्रे अण्णाजी दत्तोंना बहाल केली. राजांच्या कबिल्यात मात्र आणखी एक चोळीबांगडीचा मानकरी आला! सकवारबाई राणीसाहेबांना कन्यारत्न झाले. तिचे नाव कमळाबाई ठेवण्यात आले. नवरात्राचा सोनसुगीचा हंगाम आला. खांडेनवमीला पूजल्या हत्यारांसमोर बकऱ्यांचे खांडे पडले. विजयादशमीची पहाट उगवतीची कूस फोडून गडदाखल होऊ लागली. राजांनी आणि शंभूबाळांनी खासेमहालाच्या हमामखान्यात पहाट-स्रान आटोपले. अंगावर जगदंबेच्या भुत्येपणाची वस्त्रे पेहरून मस्तकावर डौलदार पगड्या चढविल्या. आबा आणि फर्जंद शंभू जिजाबाईच्या महालात त्यांच्या दर्शनासाठी आले. दोघांनी जिजाऊंच्या पायावरची सोनधूळ मस्तकी घेतली. राजे प्रसन्नपणे...

🚩धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २५⚔️ ▶देवीच्या प्रतिष्ठापनेसाठी राजे कुटुंबकबिल्यासह प्रतापगडावर आले. मुहूर्ताचे पात्र “घुई घुईऽऽ ' करीत घंगाळात डुबले आणि राजांनी “जय जगदंब ' म्हणत आईच्या मूर्तीला हात लावले. मंदिराच्या सुघड गाभाऱ्यातील चौथऱ्यावर जगदंबेची 'उदं ग अंबे उदं'च्या गजरात सुप्रतिष्ठापना झाली. मूर्तीसमोर मानाची बकरी पडली. प्रतापगड चैतन्यजोशात उजळून निघाला. जावळी आणि कोयना खोरीतील अवघा मावळा जगदंबेच्या दर्शनासाठी गडावर लोटला होता. रात्री आईच्या गोंधळासाठी प्रतापगडाची सदर मावळ-माणसांची खचाखच दाटून गेली. सदर चौकात तांदळाचा चौक आखून जगदंबेच्या मानकरी भुत्यांनी त्यावर श्रीफल ठेवले होते. पीळदार पगडी, घोळदार डौर आणि चुणीदार चोळणा असा पेहराव घातलेले गोंधळी मळवट भरून तयार झाले. कुणाच्या गळ्यात संबळ होता. कुणाच्या हातात चवंडकं, तुणतुणं. डोक्यावर करंजेल घेतलेले टेंभे सदरेच्या कोनाड्याकोनाड्यांत फरफरत होते. राजे सदरदाखल होण्याची सारे उत्सुकतेने बाट बघत होते. पदराचा काठ तर्जनीने सावरता धरीत प्रथम जिजाबाई सदरेवर आल्या. त्यांच्या पाठोपाठ राजे आणि शंभूबाळ स...

🚩धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २४⚔️ ▶⚔ राजांचे घोडदळ 'हरऽऽ हरऽऽ महादेव'चा पाऊस पाडीत शंंगारपुरात घुसले. सुर्व्यांची गढी घेरली गेली. कमरेची भवानी उपसून राजे सुर्व्यांच्या गढीत शिरले. गढीतले सुर्व्यांचे सगळे धारकरी मावळ्यांनी दस्त करून त्यांच्या मुसक्या अगोदरच आवळल्या होत्या. पायातील बाकदार मोजडीने सुर्व्यांचे भुंडे सिंहासन त्वेषाने ठोकरीत राजे म्हणाले, “बेइमानदारांच्या मसनदी मातीमोलाच्या असतात! ” ते दृश्य समोर पाहत असताना एका बळजोर, कल्लेदार माणसाची छाती वरखाली होत होती. ते होते सुर्ब्यांचे दिवाण पिलाजीराव शिर्के! दोरखंडांनी दस्त केलेल्या पिलाजीरावांना राजांच्या सामने पेश करीत तान्हाजी मालुसरे म्हणाले, “ह्ये बेइमानी धन्यांचे इमानी चाकर. ” शांत पावलांनी पिलाजींच्याकडे जात राजांनी आपल्या हातांनी त्यांच्या काढण्या उतरल्या. राजे तान्हाजीला म्हणाले, “चुकलात तान्हाजीराव, इमानी नजरेला धन्याच्या चालीची खोट कधीच दिसत नाही. दिसली तरी पटत नाही. म्हणूनच तर ते कुलवंत “इमान? असतं! ” मोकळे झालेले पिलाजीराव राजांच्या नजरेला निधड्या छातीने नजर भिडवून म्हणाले, “काढण्या कश...

🚩धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २३⚔️ ▶राजगडाच्या पालीदरवाजावरची नौबत लयीत दुडदुडु लागली. विशाळगडाहून कूच झालेले राजे राजगड चढत होते. पुरत्या अकरा महिन्यांनंतर! पद्मावती माचीचे तटसरनौबत सिदोजीराव राजांना सामोरे आले. त्यांच्यासह राजे बालेकिल्ला चढून आले. सदरचौकाकडे जात असताना त्यांच्या मनात फक्त जिजाऊ आणि शंभूबाळांचे विचार होते. जिजाऊंच्या दर्शनासाठी तर राजांचे आतुर डोळे भिरभिरत होते. ते सदरचौकाच्या उंबरठ्याजवळ आले. धावत येत शंभूबाळांनी राजांच्या मांड्यांना आपल्या छोटेखानी हातांचा घेर टाकीत दिललगाव साद घातली, “आबासाहेब! ” राजे उंबरठ्यातच घोटाळले. सिदोजीरावांच्याकडे बघत ते म्हणाले, “जौहरचा हत्यारबंद वेढा आम्ही सिताब फोडला पण... या दोन हातांचा वेढा फोडणं कठीण सिदोजीराव!” हसत हसतच राजांनी उचलून शंभूबाळांना आपल्या छातीवरच्या कबड्यांजवळ घेतले. त्यांच्या कपाळावर ओठ टेकवून त्यांची पाठ हळुवार थोपटीत पुन्हा उतरविले. समोर जिजाबाई उभ्या होत्या. सूर्याला मावळतीला धाडून पहाटवेळी पुन्हा परत येताना पाहून धन्य होणाऱ्या उगवतीच्या आकाशासारख्या! राजांनी सामने जात त्यांच्या सतेज सात्त्व...