🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २२२ ⚔️ ▶️या वेळी नुकताच नमाज पढून आपल्या शाही शामियान्यात आलेल्या औरंगजेबाला इखलास सजेचा शब्दबर तपशील देत होता. कधी नव्हे ते, पायफेर घेताना औरंगची पावले बुढाप्यातही झपाझप पडत होती. त्याला बेचैन, सैरभैर बघताना इखलास तर पुरेपूर हबकून गेला होता. काही इतराजी झाली हजरतांची तर! 👉 पण औरंग मात्र वेगळ्याच बेचैनीने पायफेर घेत होता - मध्येच थांबत होता. काही विचाराने शामियान्याच्या छताकडे मधूनच बघत होता. 🔊“कुछ नहीं चीखा-चिल्लाया काफर इतनी सख्त सजा लेकर भी?” स्वतःलाच विचारावे, तसे त्याने इखलासला विचारले. 🔊“जी, बिल्कुल नहीं.” द्यायचा म्हणून इखलासने लवत जाब दिला. 👉 तो ऐकताना एकाच विचाराने हिंदोस्थानचा बादशहा हैराण, हैराण झाला. “इसी जगह होता हमारा बागी शहजादा अकबर तो? आती ऐसी सजाकी नौबत उसपर तो?” 👉 जायच्या चळ कमाची वाट बघत इखलास तसाच ताटकळत उभा आहे, याचेही त्याला भान नव्हते. दक्षिणेतून निघून आग्ऱ्याला आपल्या बापाला कैद केल्यापासून राजस्थान, बंगाल, विजापूर, गोवळकोंडा आणि मराठी मुलूख तुडवीत वणवण भटकलेली आपली हयात, त्याला सताड उघड्या डोळ्यांस...

⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 ३१ मे इ.स.१६६६ फौलादखानाने औरंगजेब बादशहाकडे अर्ज केला. आग्र्यास महाराजांच्या निवासस्थानाभोवती फौलादखानाच्या चौक्या बसलेल्या होत्या. या चौक्यांबद्दल महाराजांसोबतची मंडळी फौलादखानाजवळ विनंतीवजा तक्रार करू लागली. स्वतः महाराजही या कैदेबद्दल फौलादखानाजवळ नापसंती व्यक्त करू लागले. तेव्हा दि. ३१ मे इ.स.१६६६ फौलादखानाने औरंगजेब बादशहाकडे अर्ज केला की, शिवाजी राजांकडील लोक तक्रार करीत आहेत व शिवाजी राजाही याचना करून सांगत आहे की माझ्याकडून काही एवढी मोठी चूक झाली नाही की औरंगजेब बादशहांनी माझ्यावर एव्हढी अवकृपा करावी. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 ३१ मे इ.स.१६७४ एंद्रीशांतीचा मुहूर्त... या दिवशी छत्रपती शिवरायांची अग्निप्रतिष्ठा करण्यात आली यात इंद्रायणी पूजा झाली व अनुपान्गिक सर्व विधी झाल्यावर आचार्य आणि ऋत्विक यांना सुवर्णदक्षिणा देण्यात आली. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 ३१ मे इ.स.१६७६ बहादुरखानाने सोलापूर जवळ भिमा ओलांडली. औरंगजेब बादशहाने आज्ञा केली की, विजापूर बळकावून बसलेल्या अब्दुल करीम बहलोलखानास कैद करावे वा त्याचा वध करावा. औरंगजेब बादशहाने वि...

🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २२१ ⚔️ ▶️सजेचा अंमल करणारा जल्लाद आता हातच्या जळकट रक्ताने काळपटलेल्या, तरीही तस सलाखांहून अंगभर पेटून उठला होता. वापरून नाकाम झाल्याशा वाटल्याने “बेकार हो गयी सलाखें ये” म्हणत तिरस्काराने त्याने हातच्या सलाखा थेट जीभ-डोळे काढलेल्या कुलेशांच्या अनवाणी पायांवर मुद्दाम फेकल्या. 👉मागे वळून दुसऱ्या चुल्ह्यातल्या तावणी खात पडलेल्या नव्या सलाखांची लालेलाल जोडी त्याने खसकन उचलली. लाल डोळे तिच्यावर गरगर फिरवीत बघ्यांना तिची लाली दिसावी म्हणून हात उंचावून ती “लाइलाह' म्हणत नाचवली. त्याने ओरडण्यापूर्वीच त्याच्या चार-पाच मददगारांनी रायगडाधिप, मराठी दौलतीच्या, शिवपुत्र छत्रपती संभाजीराजांची गर्दन जल्लादाच्या सोयीसाठी चारीकडून जखडून केव्हाच जाम करून टाकली होती. 👉क्षणानंतर जळून होत्याचे नव्हते होणारे राजांचे डोळे अपार शांत, स्थिर होते. ते डोळे नव्हतेच! दोन तेजोगोलच होते ते. हयातीत कधी नव्हते, एवढे चमत्कारिक तेज उतरले होते त्यांत. एरव्ही उलथा पडणारा खालचा ओठ आता दातांखाली घट्ट पकडून, हातच्या रसरशीत सलाखा रोखत जल्लाद राजांच्या समोर आला. डुईच्या क...

⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 ३० मे इ.स.१६६४ (ज्येष्ठ वद्य प्रतिपदा, शके १५८६, संवत्सर क्रोधी, वार सोमवार) महाराज किल्ले सिंहगडावर! ज्ञजसवंतसिंह किल्ले सिंहगडाचा वेढा उठवून निघून गेल्याचे कळताच तिसऱ्याच दिवशी खासे महाराज किल्ले सिंहगडावर आले. आपल्या शुर मावळ्यांची त्यांनी पाठ थोपटली आणि मोगली संकटाचे सावट दूर झाल्याचा आनंद लगेच अहमदनगर वर धाड घालून साजरा केला. मराठी फौजांची सर्वत्र विलक्षण दहशत बसली होती. महाराजांचे विजयी अश्व रोखायला आता कुणीच धजत नव्हता. महाराजांची स्वारी दौलताबादकडे झुकणार अशाही वार्ता याच सुमारास सर्वत्र पसरलेल्या होत्या. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 ३० मे इ.स.१६७४ (ज्येष्ठ शुद्ध षष्ठी, शके १५९६, संवत्सर आनंद, वार शनिवार) शिवराज्ञी सोयराबाईसाहेब यांच्याशी समंत्रक विवाह लावण्यात आला.            गागाभट्टांच्या मार्गदर्शनानूसार समंत्रक मुंज झाल्यानंतर महाराजांचे सोयराबाईसाहेब यांच्याशी विधीवत पुन्हा लग्न लावण्यात आले. आणि सोयराबाईसाहेब यांना ज्येष्ठ राणीसाहेब हा किताब मिळाला.  🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 ३० मे इ.स.१७३७ वसईवर मराठयानी पहिला हल्ला केला पण फिरं...

🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २२० ⚔️ ▶️“मूँन्खोलो शायरके बच्चे!” कुलेशांचा मुखडा हातपकडीत धरून इखलासने तो डावा-उजवा हासडला. त्याची बकबक ऐकूच न आल्यासारखे कुलेश शांतच होते. 🔊हा हुक्‍्म फर्मावणारा इखलास किती मूर्ख होता! आपली जीभ छाटण्यासाठी आपला जबडा कोण आणि कसा काय देणार खोलून! 👉एकटक रोखून बघणाऱ्या कुलेशांचा शांतपणा बघून तर इखलास पिसाळूनच गेला. पुढे होत त्यांचा जबडा फाकण्यासाठी ताकद लावून दोन्ही हातांनी झटू लागला. कुलेश काही नुसते शायर नव्हते. स्वारीशिकारीत तावून-सुलाखून निघालेले सूरमे लढवय्ये होते; ते. खूप खटपट करूनही एकल्या इखलासला काही त्यांचा जबडा फाकविणे साधेना. दातकुडी बसल्यागत जाम आवळूनच धरला होता, त्यांनी आपला जबडा! त्या जबड्याशी झटून घामाघूम झालेला इखलास शेवटी वैतागून, संतापून उठला. कुलेशांच्या गालावर संतापी थप्पड देत ओरडला, “पकड बेठी क्या मूँह को तेरे सुव्वर?” 👉आपल्या जल्लादांकडे बघत हात उठवून तो चरफडत कडाडला, “सब मिलके खोलो ये जबडा. खींचो बाहर इसकी जबान!” चार-पाच हबशी जल्लाद चटकन पुढे झाले. त्यांनी मराठी दौलतीचे छंदोगामात्य कवी कुलेश यांचा मुखडा आ...

⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 २९ मे इ.स.१६५८ औरंगजेबाला दिल्लीचे तख्त मिळवण्यासाठी दाराशुकोह याच्याशी लढाई द्यावी लागली. या रक्तरंजित युध्दात प्रत्यक्ष रणांगणात औरंगजेबाने आपला तोतया जाणून बुजुन हत्ती वर स्वतः च्या जागी बसवला होता. त्याचे नाव शेख मीर. हाच औरंगजेब म्हणून शत्रू पक्षाकडून मारला गेला. या युध्दात दाराशुकोह चा पराभव झाला आणि दिल्लीच्या राजकारण बदलून गेले. ही लढाई सामुगडची लढाई म्हणून इतिहासात प्रसिद्ध आहे. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 २९ मे इ.स.१६७४ (श्रीनृपशालिवाहन शके १५९६, आनंद नाम संवत्सर, ज्येष्ठ शुद्ध ४, चतुर्थी, वार शुक्रवार) महाराजांची समंत्रक मुंज!    "राजश्रींची मुंज झाली". उपनयन संस्कारामुळे महाराज आता "द्विज" झाले होते. "उत्तरेस क्षत्रियांचे व्रतबंध होतात त्याप्रमाणे व्रतबंध करावा हा विचार आधी करून भट गोसावी यांनी राजियाचा क्षेत्री व्रतबंध केला. शुद्ध क्षत्रिय आधी केला. मौजीबंधनानंतर त्याच दिवशी दुपारी म्हणजेच (यावेळी पंचमी सुरू झालेली होती.) तुलादान व तुलापुरुषदान विधी करून महाराजांनी उशीरा मुंज झाल्याबद्दल व आजव...

🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २१९ ⚔️ ▶️चांगले दहा हातांचे सुरक्षित अंतर ठेवून, हत्यारबंद पहाऱ्यातला औरंगजेब, वजीर असदखान, रुहुल्लाखान, मुकर्रबखान, इखलासखान यांच्या घेरात, खांबाला जखडबंद, ताठ गर्दनीच्या कैदी संभाजीराजांसमोर खडा ठाकला!!! जखडबंद राजांना पायांपासून न्याहाळत, काळजात प्रचंड खळबळ माजलेली त्याची शाही नजर राजांच्या डोळ्यांवर येऊन खिळली. घालमेल-घालमेल झाली नुसती त्याची. काळजाचा देठच हलला गेल्याचे आज पहिल्यानेच त्याला जाणवून गेले, “इतने हुए बच्चे पैदा हमारे। तैमूरका ये खानदान। एक भी नाबकार की आँखे क्यों नहीं देखी हमने ऐसी! आफताबसे रिश्ता बतानेवाली!' 👉एकदा रुहुल्ला आणि असदकडे बघत खुद्द औरंगनेच राजांना जाब केला, “बताओ, कहाँ हे तुम्हारा लूटमारका खजाना? कौन-कौन थे गद्दार, बगावतखोर फितूर तुम्हे हमारा नमक खा कर?” पायीच्या मोजड्यांकडे बघावे, एवढ्या नफरतीने आणि फक्त नफरतीनेच आपले सूर्यपेट डोळे औरंगजेबाच्या डोळ्यात रोखून राजे एकटक नुसतेच त्याच्याकडे तिरस्कारानं बघत राहिले. ती नजर नव्हतीच! बघणाऱ्यांचे काळीजच पोखरून टाकील अशी, कुणालाही जाणवावी अशी डोंगरटोकावर बसल...

⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 २८ मे इ.स.१६६४ (ज्येष्ठ शुद्ध चतुर्दशी, शके १५८६, संवत्सर क्रोधी, वार शनिवार) सिंहगडावरील निकामी हल्ल्यानंतर हताश होउन जसवंतसिंह वेढा उठवून औरंगाबादला परतला. नोवेम्बर १६६३ पासून तो सिंहगड किल्ल्यास वेढा घालून बसला होता. ५ एप्रिल १६६३ रोजी सुमारे २ वर्षे लालमहालात ठाण मांडून बसलेल्या शास्ताखान उर्फ़ शाहिस्तेखानावर शिवरायांचा आकस्मिक छापा घातला. 'चैत्र शुद्ध अष्टमी म्हणजेच रामनवमीच्या आदल्या दिवशी आणि मुस्लिम लोकांच्या रोज्याच्या ६ व्या दिवशी धक्कादायक असा छापा. खान कसाबसा पसार मात्र खानाची ३ बोटे कापली. जिवाच्या भीतीने खान तिकडून जो पळाला तो थेट औरंगाबादला जाउन थांबला. मात्र त्याने जसवंतसिंह यांस सिंहगड किल्ल्या जिंकायची आज्ञा केली होती. 🏇🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २८ मे इ.स.१६७४ हेन्री ऑक्झेंडनने निराजीपंतांचा नजराणे देण्याबद्दल सल्ला घेतला. "मोरोपंतांकडे स्वतः जावे व इतरांकडे नारायण शेणवी मार्फत नजराणे पोहोचवावेत". "मोरोपंतांना २ पामऱ्या योग्य नसून ४ पाम दिल्या पाहिजेत. दत्ताजीपंत वाकेनिवीस (Public Intelligence) य...

🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २१८ ⚔️ ▶️सांजावत आल्याने आता मावळकडेवर तापदेवाचा रसरशीत गोळा दिवभरापेक्षा मोठा दिसू लागला. त्याच्या आवतीभोवती लाल, गुलाबी, केसरी यज्ञकुंडच जसे पेटले होते. मनात आणले तरी कधीही तो तेजोगोल खुद्द आभाळालाही दस्त करता येणार नाही, ह्या एकाच विचाराने जखडबंद राजे स्वत:ला हरवून एकटक त्याच्याकडेच बघू लागले. त्यांना याद आली. रायगडाच्या हिरकणी माचीवरून दिसणारा हाच तो सूर्यगोल. एकदा तर श्रीसखींच्याबरोबर माचीवर उभे असताना त्यांनी विचारले होते, “काय वाटतं समोरचा सूर्यनारायण बघताना तुम्हास?” 👉 क्षणभरच थांबून त्या पटकन म्हणाल्या होत्या,“माचीच्या या उंचवट्यावरून तो घरचाच वाटतो - आबासाहेबांगत!” 👉 आबासाहेब! केवढा भाग्यवंत, यशवंत आत्मा! रायगडी काळ होताना भोवतीच्यांना ते म्हणाले होते, “ये तो मृत्युलोक - येथे जितुके आले तितुके गेले.” - कशासाठी येतात माणसे - आणि जातात काय उभवून? का पेटतो तुमच्या आणि समर्थांच्या आठवणीने जिवाचा पोत उजळून? का वाटत नाही तुम्ही गेल्यागत? 👉 हिरकणीमाचीवरून फरशीच्या आकाराचे रूप घेत डुंबताना दिसणारे बिंब, आता खांबाला जखडल्या राजा...

🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २१७ ⚔️ ▶️आवश्यकता नव्हती तरीही जाड पात्याच्या नंग्या तेगी हातांत घेऊन मुकर्रब आणि इखलास, सरदार आणि हमिदुद्दीन कैद्यांभोवती पहारेकऱ्यांवर देखरेख करीत इकडे- तिकडे फिरत होते. एकाच भयाने. कुणी सांगावे. भुतांसारवे अचानक उपटणारे मरहट्टे आलेच आणि घडू नये ते घडलेच, तर याच खांबांना खुद्द आपणालाच जखडण्याचा हुक्‍्म होईल हजरतांचा याची खातरजमा होती म्हणून! एकसारखे बहादूरगडाच्या रोखाने बघत ते कुणाचीतरी वाट बघत होते. आणि कैद्यांभोवती हजारो हत्यारबंद हशमांत खळबळ माजली : “आ गये! आ गये!” बहादूरगडाच्या रोखाने धुळीचा लोळ उठवीत, शे-पाचशे पठाणांचे एक पथक आले. हाताच्या इशारतीनेच पाठच्या दौडत्या पथकाला रोखत बक्षी रुहुल्लाखान पायउतार झाला. त्याचा मालक आलमगीर गाझीनेच त्याला खलबतात घेऊन, कानमंत्र देऊन पिटाळला होता. भोवतीच्या कुणाकडेही ढुंकूनसुद्धा न बघता खांद्यावरच्या खिल्लतीआड दडलेल्या हत्याराच्या मुठीवर हाताची भक्कम मूठ आवळत, तरातर चालत थेट राजे आणि कुलेश यांच्या समोरच तो आला. 🔊त्याला बघून लाचार अदबीने पुढे होत मुकर्रब म्हणाला, “क्‍या हुक्‍्म है आलमपन्हाका...

⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 २६ मे इ.स.१६७४ (ज्येष्ठ शुद्ध प्रतिपदा, शके १५९६, संवत्सर आनंद, वार मंगळवार) महाराजांनी हेन्री ऑक्झेंडनला भेट दिली! हेन्री ऑक्झेंडनने आणलेला नजराणा महाराजांना व युवराज शंभुराजेंना दिला. नजराण्यात एक खुर्चीही ऐनवेळी हेन्री ऑक्झेंडनने महाराजांना दिली. महाराजांनी नजराण्याचा आनंदाने स्वीकार केला व इंग्रजांनी खुशाल बिनधोक व्यापार करावा असे सांगितले. आपण त्या द्रुष्टीनेच तह करण्यासाठी आलो असे सांगून हेन्री ऑक्झेंडनने इतर देशात मिळतात तशा सर्व सवलती आपल्याही देशात आम्हाला मिळाव्यात अशी महाराजांना विनंती केली. त्यावेळी या संदर्भात हेन्री ऑक्झेंडनने मोरोपंत पेशव्यांशी बोलणी करावी असे महाराजांनी सांगितले व युवराज शंभुराजेंसह ते उठून महालात परत गेले. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 २६ मे इ.स.१७२७ टिपू सुलतान हा रॉकेटचा शोध लावणारा भारतातला पहिला माणूस होता वगैरे हास्यास्पद थापा आपल्याला वारंवार ऐकायला मिळतात. वास्तवामध्ये टिपूच्या जन्माच्या कितीतरी आधीपासून हिंदुस्थानात दारूचे बाण ( रॉकेट्स ) वापरात होती. याचं एक ठळक उदाहरणे म्हणजे १६५८ साली औरंग...

🚩 धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज चरित्रगाथा भाग - २१६ ⚔️ ▶️आता डोळे सताड उघडे केलेल्या क्षत्रियकुलावतंस शिवपुत्र संभाजीराजे यांच्या नजरेत अपार, अशरण तेज उतरले होते. देहात नसल्यासारखेच दिसत होते ते! मांडाखालच्या उंच जनावरापेक्षा, डोक्यावरच्या उेच लाकडी टोपीपे क्षा, एवढेच काय; रायगडाच्या उंच आघाडी मनोऱ्यापेक्षा नजर ठरणार नाही, अशा उंचवट्यावर जाऊन बसल्यागत दिसत होते त्यांचे डोळे. एवढ्या जोश कल्लोळातही कुलेशांच्याकडे बघत त्यांना विचारलेही, नेहमीच्याच राजबोलीत - “कचरलात छंदोगामात्य?” 👉झटकन आपली गर्दन राजांच्याकडे करून ती किंचित लवती करत कुलेश उत्तरले, “जी नहीं, नहीं होती ये आंखें, तो ऐसा नहीं देखना पडता स्वामीको!” 👉मध्येच मागे वळून इखलास खेकसला, “क्या बकते हो आपसमें? नाम लो खुदाका.” 👉एरवी जो फासला काही पळात काटला गेला असता, तोच सगळ्या तळाचे डोळे निववीत चांगला दोन-तीन घंटे काटला जात होता. हिंदोस्थानच्या शहेनशहा आलमगिरांचीच शाही मुराद होती ती. तसा हुकूमही होता. 👉धिंड बहादूरगडाच्या आघाडी दरवाजात आली. दरवाजातच बहादूरखान, रणमस्तखान, शाब्दिखान, हसनअलीखान, गझनफरखान असे मुलूखभर तळ टाकून...

⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 २५ मे इ.स.१६४२ महाराजांनी रोहिडेश्वराला एक गाव इनाम व जुना पुजारी बदलून सिवा जंगम नावाचा दुसरा पुजारी ठेवला. बंगळूरहून येताच महाराजांच्या नावे पहिली हालचाल किल्ले रोहिड्याच्या भागात झालेली दिसते. एका पत्रानुसार रोहिडेश्वराला एक गाव महाराजांनी इनाम दिल्याचे व जुना पुजारी बदलून सिवा जंगम नावाचा दुसरा पुजारी ठेवल्याचे कळते. याच कारणामुळे रोहीडेखोऱ्याच्या दादाजी नरसप्रभु देशपांडे यांना आदिलशहाने जाब देण्यासाठी त्वरीत बोलाविलेले दिसते. दादाजी यांनी बहुधा जाण्याचे टाळले असावे. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 २५ मे इ.स.१६५८ औरंगजेब आणि त्याचा भाऊ दारा शिकोह याचे वारसहक्कासाठी समूगढ येथे लढाई झाला ज्यामध्ये दाराचा पराभव झाला पण दाराने तेथून पळ काढला. आणि पुढे काही दिवसांच्या पाठलागानंतर अखेर दारा औरंगजेबाच्या हाती सापडला. ३० आॅगस्ट १६५९ ला त्याची हत्या करण्यात आली. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 📜 २५ मे इ.स.१६६२ (ज्येष्ठ वद्य द्वितीया, शके १५८४, संवत्सर शुभकृत, वार रविवार) पुणे येथे सुप्या जवळ सरनौबत नेतोजी पालकर यांची नामदारखान, सर्फराजखान यांच्याशी चकमक! ...